Zelfportret (1887) - Vincent van Gogh

Vincent van Gogh (1853-1890), Zelfportret, 1887, olieverf op karton, 42 x 33.7 cm, Art Institute of Chicago
Vincent van Gogh (1853-1890), Zelfportret, 1887, olieverf op karton, 42 x 33.7 cm, Art Institute of Chicago
Kunstenaar Vincent van Gogh
Land Nederland
Stijl / Stroming / Periode postimpressionisme,
pointillisme /
moderne kunst / 19e eeuw
Locatie / Museum Art Institute of Chicago

In het jaar voor dit zelfportret had Vincent van Gogh nog een zelfportret geschilderd in de gangbare stijl van het realisme, Zelfportret met pijp uit 1886. Maar in 1987 krijgt de kunstenaar meer lef en zelfvertrouwen en hij schildert dit zelfportret in de avant-garde stijl van zijn tijd, in de pointillistische stijl van Georges Seurat en Paul Signac. Het schilderij is opgebouwd uit honderden kleine penseelstreekjes, die behoorlijk systematisch geplaatst zijn in complementaire kleurparen blauw-oranje en rood-groen. Misschien niet honderd procent uitgevoerd volgens de principes van Seurat, maar het leidde wel tot een bevrijdende doorbraak in het oeuvre van Van Gogh. Hij kwam los van het realisme en de natuurlijke kleurstelling van overwegend bruin, blauw en groentinten uit het begin van zijn carrière. Uiteindelijk leidde het tot een eigen stijl vanaf 1888-89, gekenmerkt door helder fel kleurgebruik, sterk contrasterende kleurvlakken, zwaar aangezette contouren vaak in combinatie met dynamisch geplaatste korte verfstreekjes. Zie daarvoor bijvoorbeeld beroemde schilderijen als Korenveld met cipressen uit 1889 en Korenveld met kraaien uit 1890.