Zwarte man (1981) - Henk Visch

door Steven Kolsteren

De Zwarte man, een houten beeld van Henk Visch, zit met één been geknield op de grond en heeft beide armen naar voren gestrekt. Zijn handen lopen over in zwarte vleugels, zijn lichaam is beplakt met veren. Het hoofd is evenals de overige lichaamsdelen primitief vormgegeven; door de zwarte verf heen is het ruwe hout nog te zien. Het beeld bevindt zich in de vaste collectie van het Groninger Museum.

Henk Visch, De zwarte man (Icarus), 1981, hout, veren en papier, collectie Groninger Museum. (De afbeelding is ter beschikking gesteld door het Groninger Museum)
Henk Visch, De zwarte man (Icarus), 1981, hout, veren en papier, collectie Groninger Museum. (De afbeelding is ter beschikking gesteld door het Groninger Museum)

Dit beeld gaat over het verlangen van de mens om te vliegen, om los te komen van de grond en het aardse, en tevens over de onmogelijkheid van deze wens - de vleugels van Icarus, een figuur uit de Griekse mythologie, smolten toen hij te dicht bij de zon kwam. Visch werkt vanuit gedachteassociaties, vanuit vormen die zich aan hem opdringen. Van oorsprong is hij graficus, en hij begon omstreeks 1980 grote ruimtelijke beelden te maken. Veel van zijn gedachten en dromen legt hij eerst vast in een reeks tekeningen en grafiek, als momentopnamen. Zijn menselijke gestalten zijn nooit helemaal figuratief. Gelaatstrekken worden minimaal aangegeven en lichaamsdelen ontbreken soms. Volgens Visch zijn deze menselijke gestalten herinneringen aan mensen of beelden van mensen: ”Het kijken roept datgene in herinnering, wat ik zag. Het beeld toont de geschiedenis van dat kijken”, formuleerde hij zelf in 1986. “Het onmogelijke dwingt ons om na te denken over een werkelijkheid – deze grotere droom – over iets, waar men niet omheen kan.” (Op aarde zijn, 1991).