Antropometrieën van de blauwe periode (1960) - Yves Klein

Judo, blauwe verf en naakte dames

Van onze redactie
   

Kunstenaar Yves Klein is gefascineerd door afdrukken van het menselijk lichaam. Om precies te zijn van de romp en een gedeelte van de dijen. Zijn fascinatie voor de afdruk van het lichaam voert terug naar de tijd, dat hij judoleraar was. Het beroep, waarmee hij tot 1959 in zijn levensonderhoud voorzag. Bij het leren valbreken laat het lichaam ook een duidelijke afdruk in de judomat achter.

Yves Klein, Antropometrieën van de blauwe periode, performance 9 maart 1960, Galerie Internationale d’Art Contemporain, Parijs
Yves Klein, Antropometrieën van de blauwe periode, performance 9 maart 1960, Galerie Internationale d’Art Contemporain, Parijs

In de zomer van 1958 probeert hij voor het eerst een opmerkelijke druktechniek uit, waarbij een naaktmodel, ingesmeerd met blauwe verf over een vel papier rolt, om zo een blauwe afdruk achter te laten. Dit vormde de eerste aanzet tot de Antropometrieën van de blauwe periode. Op 9 maart 1960 vindt de eerste presentatie van het werk plaats in de galerie van de graaf van Arquian, Galerie Internationale d’Art Contemporain te Parijs. De voorkant van de lichamen van een drietal naakte vrouwelijke modellen wordt met blauwe verf ingesmeerd. Op instructies van de kunstenaar drukken zij hun lichaam tegen het doek. Dit alles onder begeleiding van een klein orkest, dat de Symphonie Monotone ten gehore brengt. Dit muziekstuk was door Klein in 1949 gecomponeerd en bestond uit het aanhouden van slechts één noot.
De opmerkelijke titel van de performance is afkomstig van de Franse auteur en kunstcriticus Pierre Restany. Hij was aanwezig bij de voorpremière en zou in enthousiasme hebben uitgeroepen dat het antropometrieën van de blauwe periode waren. De uitdrukking antropometrie verwijst naar de antropologie, dat zich onder andere bezig houdt met de afmetingen en verhoudingen van het menselijk lichaam. Klein zelf, zag in de afdrukken een geconcentreerde vorm van levensenergie. De ´blauwe periode´ in de titel sluit aan bij een periode in het oeuvre van Klein, in welke hij uitsluitend met de typische diepblauwe kleur werkt waar de kunstenaar bekend mee geworden is. Het werk Antropometrieën van de blauwe periode wordt kunsthistorisch gezien beschouwd als een voorloper van body art, en kan ook gezien worden als een vroege vorm van conceptuele kunst.