Verzoeking van de Heilige Antonius (ca. 1552-53) – Paolo Veronese

Van onze redactie
    
In opdracht van kardinaal Ercole Gonzaga schildert Paolo Veronese in 1552-53 het altaarstuk De verzoeking van de Heilige Antonius voor de kathedraal van Mantua. Tijdens de oorlogen van Napoleon is het schilderij geroofd en in Frankrijk terecht gekomen. In dit schilderij is goed de invloed te zien van Michelangelo. In de stijl van het maniërisme beeldt Veronese - op vergelijkbare wijze als Michelangelo - de figuren af met overdadig gespierde lichamen.

Paolo Veronese, Verzoeking van de Heilige Antonius, 1552-53, olieverf op doek, 198 x 151 cm, Musée des Beaux-Arts de Caen
Paolo Veronese, Verzoeking van de Heilige Antonius, 1552-53, olieverf op doek, 198 x 151 cm, Musée des Beaux-Arts de Caen

De verzoeking van de heilige Antonius betreft een legende over de verleidingen, waaraan de heilige Antonius van Egypte (ca. 251-356 na Chr.) - ook wel Antonius de grote of Antonius van de woestijn genoemd - wordt blootgesteld door de duivel in de Libische woestijn, om de oprechtheid van zijn geloof in God te testen. Hij wordt bloot gesteld aan een satyr en een centaur, aan wulpse dames en aan de verleiding van zilver en goud.
De heilige Antonius wordt vaak beschouwd als de eerste monnik, en wordt daarom wel de vader van alle monniken genoemd. Het thema van De verzoeking van de heilige Antonius is sinds de 10e eeuw in de geschiedenis van de (religieuze) kunst en literatuur door vele schilders en schrijvers als thema opgepakt, onder wie Jheronimus Bosch, Paul CézanneDali, Max Ernst, Matthias Grünewald en Martin Schongauer. De Franse schrijver Gustave Flaubert wijdt een heel boek aan de legende en publiceert in 1874 zijn definitieve versie van De verzoeking van de heilige Antonius, dat veelal als zijn meesterwerk wordt beschouwd.