De ambassadeurs (1533) – Hans Holbein de Jonge

Van onze redactie
  

Het schilderij van de Duitse schilder van de renaissance, Hans Holbein de Jonge, is het vernuftig geschilderde De ambassadeurs uit 1533. Het wordt vaak als zijn belangrijkste schilderij beschouwd. Hij vervaardigde het in opdracht van de Franse ambassadeur Jean de Dinteville, die in dienst was van de Engelse koning Hendrik VIII, de koning bij wie Holbein zelf in dienst zou treden als hofschilder. Zie daarvoor zijn portretten van koningin Jane Seymour en koning Hendrik VIII van omstreeks 1537.

Hans Holbein de Jonge, De ambassadeurs, 1533, olieverf op eikenhout, 210 x 207 cm, National Gallery, Londen
Hans Holbein de Jonge, De ambassadeurs, 1533, olieverf op eikenhout, 210 x 207 cm, National Gallery, Londen

Op het dubbelportret wordt De Dinteville (links) weergegeven met de bisschop Georges de Selve. De geleerde edelman bestelde het schilderij bij hofschilder Holbein als aandenken aan het bezoek dat de bevriende bisschop hem bracht in Londen.

ANAMORFOSE

In deze uiterst zorgvuldig in detail geschilderde voorstelling lijkt zich beneden in het midden een vreemde ‘veeg’ te bevinden, een voorwerp dat nauwelijks te definiëren is. Het betreft echter een slimme truc, welke de kunstenaar uithaalde met het perspectief. Wanneer de beschouwer het werk vanaf rechtsboven schuin naar beneden bekijkt, komt er op de plaats van de vage plek een perfect geschilderde schedel tevoorschijn. De perspectivisch vertekende manier waarop Holbein deze schedel heeft weergegeven, werd door de grote Italiaanse meester van de renaissance, Leonardo da Vinci, aanbevolen aan kunstenaars als oefening om het perspectief onder de knie te krijgen. Deze manipulatie van het perspectief wordt ook wel anamorfose genoemd, wat Grieks is voor transformatie. Holbein liet wel vaker doodshoofden in zijn schilderijen terugkomen, als symbolische boodschap van het ‘memento mori’, de uitdrukking welke de mensheid er aan herinnert dat het leven eindig is.
 
De Ambassadeurs
 wordt beschouwd als één van de hoogtepunten van The National Gallery in Londen (zie tevens het collectieoverzicht van dit imposante museum).