De gift / Het kado (1921) – Man Ray

Van onze redactie
  

Een voorbeeld van de zwarte humor van de Amerikaanse kunstenaar Man Ray is het werk The Gift uit 1921. Het is een strijkbout, voorzien van een rij spijkers met de punt naar beneden gericht, die bevestigd zijn aan het horizontale strijkgedeelte.

Man Ray, The Gift, 1921, sculptuur, readymade, Museum of Modern Art, New York
Man Ray, The Gift, 1921, sculptuur, readymade, Museum of Modern Art, New York

De dertien spijkers veranderen het zo bekende huishoudelijk apparaat tot een vreemd agressief voorwerp, dat zijn oorspronkelijke functie totaal verloren heeft. In de periode dat Man Ray het werk maakte, beleefde hij in zijn carrière een overgang van het dadaïsme van New York naar het surrealisme van Parijs. The Gift zou tot beide kunststromingen kunnen behoren. Het is een samenkomst van objecten die afkomstig zijn uit totaal verschillende werelden, die niets met elkaar te maken hebben. Samen vormen ze een vervreemdend, surrealistisch geheel. Tegelijkertijd is het frappante van dit voorwerp, dat de gebruikte objecten, een strijkbout en spijkers, van zichzelf uiterst praktische functies hebben, maar met elkaar gecombineerd het onpraktische in het kwadraat lijken te zijn geworden. Deze ironische eigenschap ligt weer dichter bij het wezen van dada.
Het werk, dat in het bezit is van het Museum of Modern Art in New York is, is een replica van het origineel. Het was - samen met The Enigma of Isidore Ducasse (in het Nederlands: Het raadsel van Isidore Ducasse), een werk van Man Ray uit 1920 - verloren gegaan, waarna er alleen foto’s van over waren gebleven. Later maakte de kunstenaar zelf een aantal replica’s, welke zich tegenwoordig bevinden in enkele toonaangevende musea. De kunstenaar maakte The Gift oorspronkelijk als cadeau voor de avant-garde componist Erik Satie.