Sol LeWitt (1928 – 2007)

Van onze redactie
  
Evenals andere toonaangevende kunstenaars van de minimal art - zoals Carl Andre en Donald Judd -maakt de Amerikaanse Sol LeWitt werk waarin een duidelijk patroon zichtbaar is. Dit is het gevolg van het repeteren van uniforme eenheden.

Sol LeWitt, HRZL 1, 1990, betonblokken, 160 x 160 x 720 cm, privébezit, Italië
Sol LeWitt, HRZL 1, 1990, betonblokken, 160 x 160 x 720 cm, privébezit, Italië

De toeschouwer speelt een actieve rol ten opzichte van het kunstwerk in de minimal art, of wordt in ieder geval geacht een actieve rol te spelen. In het werk van LeWitt zijn er een aantal werken waarbij de repeterende vorm volgens een bepaalde formule een constante lijn van opbouw laat zien. Een goed voorbeeld is het werk HRZL 1 uit 1990 (zie afbeelding), waarin een oplopende reeks wordt getoond. De eerste kubus, vooraan in de opstelling, meet 20 x 20 x 20 cm, De grootte van de kubussen ontwikkelt zich trapsgewijs tot aan het achterste betonblok, dat 160 x 160 x 160 cm meet. Deze opbouwende structuur zou in de gedachte van de beschouwer oneindig voort kunnen gaan, waardoor het kunstwerk bij wijze van suggestie groter is dan de getoonde blokken.
Bekend van LeWitt zijn verder zijn muurschilderingen, welke hij een directe relatie met de ruimte laat aangaan. Hij ontwerpt ze voor een specifieke ruimte. Hetzelfde werk kan in zijn visie onmogelijk in een andere ruimte geplaatst worden.
Voordat LeWitt in 1960 in het Museum of Modern Art te New York werkte als nachtwaker, maakte hij nog schilderijen in abstract expressionistische stijl. Toen hij de kunstenaars Robert Mangold, Dan Flavin, Robert Ryman en de invloedrijke kunstcriticus Lucy R. Lippard leerde kennen, veranderde hij echter van stijl. Eerst vervaardigde hij Wall Structures, een soort reliëfs aan de muur. Later maakte hij ook objecten los van de muur. Hij exposeerde in 1964 op een groepstentoonstelling, welke door kunstenaar Dan Flavin georganiseerd was in de Kaymar Gallery te New York. Hij presenteerde twee ruimtelijke werken, die gebaseerd waren op het principe van het raster in relatie tot de geometrische grondvorm van de kubus. Dit wordt vanaf dat moment een belangrijk motief in het oeuvre van LeWitt. Dergelijke werken van de kunstenaar nemen dan ook een belangrijke plaats in binnen de kortstondige geschiedenis van minimal art.
Vanwege de belangrijke positie die het idee -dat ten grondslag ligt aan ieder individueel kunstwerk - vanaf het begin van zijn carrière inneemt binnen zijn oeuvre, wordt LeWitt tevens beschouwd als één van de eerste kunstenaars van de conceptuele kunst, die in New York actief waren.