Robert Campin (ca. 1375-1444)

De Meester van Flémalle

Van onze redactie
 
De meeste kunsthistorici zijn het erover eens dat deze Nederlandse kunstschilder één en dezelfde persoon moet zijn als de ‘anonieme’ Meester van Flémalle. Eén van zijn bekende leerlingen uit zijn grote atelier is de Vlaamse kunstschilder Rogier van der Weyden.

Robert Campin [Ook bekend als de Meester van Flémalle], Mérode-altaarstuk, ca. 1430, olieverf op paneel, middenpaneel 64 x 63 cm, zijvleugels elk 65 x 27 cm, Metropolitan Museum of Art, The Cloisters, New York
Robert Campin [Ook bekend als de Meester van Flémalle], Mérode-altaarstuk, ca. 1430, olieverf op paneel, middenpaneel 64 x 63 cm, zijvleugels elk 65 x 27 cm, Metropolitan Museum of Art, The Cloisters, New York

Bijbelse taferelen in een huiselijke omgeving

Campin schilderde voornamelijk altaarstukken. Kenmerkend is de eigentijdse context waarin hij de Bijbelse taferelen plaatst. Op deze manier bracht hij de Bijbelverhalen dichter bij de belevingswereld van de beschouwers uit zijn tijd. Achter de alledaagse afgebeelde voorwerpen gaat een diepere symboliek schuil, die verwijst naar het goddelijke in de schepping. Bekijk bijvoorbeeld het Mérode-altaartsuk (zie afbeelding), een altaarstuk dat bestaat uit een middenpaneel en twee zijvleugels. De waskom, welke in ieder huishouden bekend was in die tijd, symboliseert de reinheid van Maria, waarmee zij tevens kon worden gezien als de ‘bron van levend water’. E is ook een minder alledaagse verschijning waar te nemen. Door het eerste ronde raam links laat de kunstenaar het kindje Jezus door middel van een uiterst verkleinde weergave van een kindje en een kruis via goddelijke lichtstralen neerdalen in de ruimte. Hiermee symboliseert Campin de maagdelijke ontvangenis van Maria.
 

Schilder van de Vlaamse schilderkunst

Het is de kunsthistorici nog niet gelukt definitief vast te stellen welke werken aan de meester kunnen worden toegeschreven. Eén van de belangrijkste werken is in ieder geval De geboorte van Christus van ca. 1425, welke te bewonderen is in het Musée des Beaux-Arts in Dijon. Naast altaarstukken schilderde Campin tevens portretten. Hij toont daarin een bijzonder oog te hebben voor details en plasticiteit, wat later ook terug is te zien in het werk van zijn leerling Van der Weyden. Zelf werd hij beïnvloed door zowel de Franse als de Nederlandse schilderkunst. Campin behoort tot de eerste generatie van de Vlaamse schilderkunst, welke ook wel als ‘Vlaamse primitieven’ wordt aangeduid. Daartoe worden ook de kunstenaars Van der Weyden en Jan van Eyck gerekend.