Richard Serra (1939)

Van onze redactie
  
Richard Serra, een zoon van Spaanse en Russische emigranten, studeerde in 1961 aan de University of California af in Engelse literatuur. Vervolgens ging hij naar de kunstacademie van de Yale University, terwijl hij de kost verdiende door te werken in staalfabrieken. Hier begon zijn fascinatie voor het werken met metalen.

Richard Serra, Hand Catching Lead, 1968, 16 mm-film, zwart-wit, zonder geluid, 210 minuten, Bochum Galerie, Bochum
Richard Serra, Hand Catching Lead, 1968, 16 mm-film, zwart-wit, zonder geluid, 210 minuten, Bochum Galerie, Bochum

Zijn vroege carrière kenmerkt zich vooral door een experimentele benadering van het materiaal. Hij probeert alle mogelijkheden uit: buigen, vouwen, rollen en snijden. In 1968 begint hij lood te smelten, om het vervolgens in de hoeken van de ruimte te werpen, waar hij werkt. De gestolde druppels en spetters die zo ontstonden, zijn als het ware getransformeerd tot sculptuur, welke doen denken aan de action paintings van de Amerikaanse abstract expressionist Jackson Pollock. Zijn eigen reactievermogen en de wetten van de zwaartekracht beproefde hij met de film Hand Catching Lead uit 1968 (zie afbeelding), waarbij hij achter elkaar vallende stukken lood probeert op te vangen.
Serra ging vervolgens met grote platen staal werken, die hij stapelde, of tegen elkaar aan liet balanceren. Zijn kunstwerken werden steeds imposanter. Vooral zijn abstracte ‘site specific’ sculpturen, welke hij vervaardigde voor locaties in de openbare ruimte zijn bekend.
Met zijn Tilted Arc uit 1981 veroorzaakte hij enorme ophef onder een gedeelte van de inwoners van New York. Hij maakte het sculptuur voor het Federal Plaza, na een opdracht van de gemeentelijke General Services Administration in 1979. Het betrof een monumentale, gebogen wand van Cor-ten staal van 36,6 meter lang, 3,66 meter hoog en 6,4 centimeter dik, dwars over het plein. Men klaagde over het gewijzigde uitzicht, over het feit dat het Plein optisch was veranderd, dat men zijn of haar vaste looproute niet meer kon volgen, enzovoorts. Het kunstwerk van Serra stond het publiek in de weg, al waren er ook voorstanders van het imposante kunstwerk. Als gevolg van de protesten werd het sculptuur in 1989 van het plein verwijderd.
Werk van Serra, bedoeld voor de publieke ruimte, leverde vaker protesten op, zij het nooit zo hevig als bij Tilted Arc. Ondanks deze protesten wordt Serra beschouwd als één van de belangrijkste kunstenaars van de hedendaagse beeldhouwkunst. Zijn werk wordt wereldwijd getoond en gewaardeerd. Ook in Nederland, waar de Amerikaanse kunstenaar in 1990 een retrospectieve had in het Van Abbemuseum te Eindhoven. Daarnaast viel hem de eer te beurt van grote overzichtstentoonstellingen in het Centre Georges Pompidou te Parijs (1983) en het Museum of Modern Art te New York (1986). Serra woont en werkt sinds 1966 in New York. Zijn werk wordt zowel tot minimal art als land art gerekend.