Man Ray (1890 – 1976)

Van onze redactie
    

Emmanuel Radnitsky, beter bekend als Man Ray, werd geboren in Philadelphia. Hij was één van de jongere kunstenaars, die actief waren in de dadabeweging. Later in zijn carrière is hij tevens een centraal figuur binnen het surrealisme.

Man Ray, Indestructible Object (or Object to Be Destroyed), 1923, sculptuur (readymade), Museum of Modern art, New York
Man Ray, Indestructible Object (or Object to Be Destroyed), 1923, sculptuur (readymade), Museum of Modern art, New York

Man Ray had oorspronkelijk een opleiding in de schilderkunst gevolgd en werd als jonge kunstenaar in New York gesteund door toonaangevende Franse kunstenaars als Francis Picabia en Marcel Duchamp. In 1921 vestigde Man Ray zich in Parijs, teleurgesteld door het uitblijven van de artistieke revolutie die dada had moeten veroorzaken in New York. In Parijs werd hij door Picabia en Duchamp geïntroduceerd bij de dadagroep van Parijs. In hetzelfde jaar maakte hij het opmerkelijke kunstwerk The Gift, dat voortborduurt op de readymades van Duchamp. In dit geval gaat het om een strijkbout, die hij drastisch in functionaliteit aanpaste door spijkers aan het strijkgedeelte te bevestigen. Een ander sculptuur van zijn hand is Indestructible Object (or Object to be Destroyed), zie afbeelding. Dit is tegenwoordig niet meer het originele werk uit 1923. Oorspronkelijk heette het werk Object to be Destroyed, wat door een aantal studenten iets te letterlijk werd genomen. Later heeft hij het met kleine aanpassingen, waaronder de gewijzigde titel, gereconstrueerd en opnieuw '1923' gedateerd. 
In Parijs ontstonden tevens zijn fotogrammen, foto’s gemaakt zonder gebruik te maken van een camera. Zoals dat eigenlijk ook hoort in de lijn van dada, ontdekte hij deze techniek spontaan, op een toevallig moment. In zijn donkere kamer, waar normaal gesproken eerder geschoten foto’s handmatig ontwikkeld kunnen worden, plaatste hij enkele voorwerpen op lichtgevoelig papier, en deed hij voor een kort ogenblik het licht aan. Op deze manier ontstond er een vervreemdende, abstracte afdruk, die hij zelf ‘Rayographs’ noemde.
Met zijn foto’s werd hij de officiële fotograaf van het surrealisme, de kunststroming waar hij zich vanaf 1925 bij aansloot. De kunstenaar werd een gevestigd figuur binnen de avant-gardewereld van Parijs en maakte portretfoto's van tientallen vooraanstaande kunstenaars. Man Ray is in de eerste plaats bekend als experimenteel fotograaf, maar hij richtte zich tijdens zijn lange en productieve carrière ook op schilderkunst, beeldhouwkunst, dadafilms, literatuur en architectuur.