Giovanni Boldini (1842-1931)

Van onze redactie

Geboren in de Noord-Italiaanse cultuurstad Ferrara in 1842 wordt Giovanni Boldini als kunstschilder opgeleid aan de kunstacademie van Florence tussen 1862 en 1869. Hij had het kunstenaarsvak met de paplepel ingegoten gekregen, want ook zijn vader was kunstschilder, die zich had gespecialiseerd in religieuze voorstellingen. Na zijn opleiding sluit hij zich aan bij de kunstenaarsbeweging van de Macchiaioli in Toscane, welke zich in de tweede helft van de negentiende eeuw afzette tegen de conventies van de academie en waarvan de leden de voorkeur gaven aan het buiten schilderen om zo de invloed van het natuurlijke licht te bestuderen. In die zin waren de kunstschilders van de Macchiaioli verwant aan de kunstenaars van de School van Barbizon en het Franse impressionisme.

Giovanni Boldini, Consuelo Vanderbilt, Hertogin van Marlborough, en haar zoon, Lord Ivor Spencer-Churchill, 1906, olieverf op doek, 221.6 x 170.2 cm, Metropolitan Museum of Art, New York
Giovanni Boldini, Consuelo Vanderbilt, Hertogin van Marlborough, en haar zoon, Lord Ivor Spencer-Churchill, 1906, olieverf op doek, 221.6 x 170.2 cm, Metropolitan Museum of Art, New York

Na een jarenlang verblijf in Londen, waarbij hij succes oogst als portrettist van onder ander de hertogin van Westminster, gaat Boldini in 1872 naar Parijs, waar hij zich pas echt goed thuisvoelt en bevriend raakt met de kunstenaars Edgar Degas, John Singer Sargent en James Abbott MacNeill Whistler. Hij vestigt zijn atelier aan de Place Pigalle en gaat vanaf 1874 deelnemen aan de jaarlijkse salontentoonstellingen van Parijs. Het gaat hem goed en hij krijgt als kunstenaar een goede positie binnen de vooraanstaande kunsthandel van Adolphe Goupil. Geïnspireerd door de kunstenaars met wie hij bevriend is, maar vooral ook door het werk van Gustave Courbet komt Boldini tot een stijl, die iets meer neigt naar het realisme dan naar het impressionisme, waarbij hij een grote gevoeligheid voor de werking van licht en schaduw aan de dag legt.
Boldini was aanvankelijk veelzijdig in zijn onderwerpskeuze en schilderde stadsgezichten, naakten, landschappen, stillevens, interieurs en genretaferelen, maar is vooral bekend vanwege zijn vlot geschilderde en elegante portretten van de elite, rijke dames en beroemdheden, veelal gekleed volgens de nieuwste mode, ten tijde van de belle époque. In die zin is zijn favoriete thematiek vergelijkbaar met die van de zeer succesvolle Belgische portrettist Alfred Stevens, die actief was in Parijs tijdens de tweede helft van de negentiende eeuw. Als één van Boldini's meesterwerken geldt het schilderij Consuelo Vanderbilt, Hertogin van Marlborough, en haar zoon, Lord Ivor Spencer-Churchill uit 1906 (zie afbeelding). Hij schilderde niet alleen met olieverf, maar maakte net als Degas na 1880 ook graag portretten in pastelkrijt. Uiteindelijk heeft Boldini zich op de portretkunst toegelegd, en niet zonder succes, want hij was rond de eeuwwisseling van de negentiende naar de twintigste eeuw, de meest gevraagde portrettist van Parijs. Boldini komt te overlijden in Parijs in 1931. In zijn geboorteplaats Ferrara vindt u het Boldini Museum.