Donald Judd (1928 – 1994)

Van onze redactie
 
De Amerikaanse minimal art kunstenaar Donald Judd was omstreeks 1960 in zijn sociale omgeving beter bekend als kunstcriticus. Hij schreef recensies voor tijdschriften als Art News, Art International en Arts Magazin. Tegelijkertijd maakte hij echter ook zelf kunstwerken, al toonde hij deze niet aan het publiek.

Donald Judd, Untitled (10 eenheden), 1968, hoogte ca. 3 meter. Een dergelijke stapeling ('stack') maakte Judd voor het eerst in 1965
Donald Judd, Untitled (10 eenheden), 1968, hoogte ca. 3 meter. Een dergelijke stapeling ('stack') maakte Judd voor het eerst in 1965

In 1963 kwam daar verandering in. Hij exposeerde in dat jaar twee keer in de Green Gallery in New York. De tweede keer betrof een solotentoonstelling. In het voorgaande jaar had hij zijn eerste muurreliëfs gemaakt, waarmee hij van het traditionele schilderen op doek afstapte. Op de tentoonstelling plaatste hij op de vloer van de galerie een vijftal blokvormige objecten uit triplex en metaal. Het maakte duidelijk dat de kunstenaar de schilderkunst achter zich liet om zich toe te leggen op ruimtelijk werk. Een jaar later ging hij een stap verder door industrieel vervaardigde objecten te gebruiken voor zijn kunstwerken, in plaats van handgemaakte. Hij liet zijn objecten vanaf dat moment op maat maken door het familiebedrijf Bernstein Brothers. Niet lang daarna realiseerde hij zich dat hij exact gelijkende objecten kon laten maken, die hij serieel kon presenteren. Hij paste bij de ordening van zijn objecten - net als Carl Andre - wiskundige principes toe.
Door kunstcritici is zijn werk niet altijd even positief ontvangen. Zo sprak Brian O’Doherty in de New York Times van “Een prachtig voorbeeld van ‘avant-gardistische’ non-kunst die betekenis probeert te verwerven door een pretentieus gebrek aan betekenis.” En beeldhouwer Mark Di Suvero hield vol dat er geen sprake is van kunst, aangezien Judd niet zelf het werk vervaardigde. Judd was zelf overigens ook niet te beroerd om harde uitspraken te doen over collega-kunstenaars. Zo had hij een uitgesproken afkeer van het werk van pop-artkunstenaar Andy Warhol. Eigenlijk stuitten vrijwel alle andere kunststromingen hem tegen de borst. Wanneer een kunstwerk iets van emotie in zich droeg, ervoer hij dit als bedreigend. Een kunstwerk moest volgens hem 'neutraal' zijn. Dit is samen met het repeterende karakter van eenvoudige abstracte vormen, een wezenlijk kenmerk van minimal art. Het werk van Judd heeft naast kritiek ook veel erkenning gekregen. Zo is zijn werd meerdere malen gepresenteerd op de toonaangevende Documenta tentoonstellingen (4,6 en 7) te Kassel en het Whitney Museum te New York hield in 1988 een overzichtstentoonstelling van zijn oeuvre. Judd wordt kunsthistorisch gezien als één van de belangrijkste vertegenwoordigers van minimal art beschouwd, naast Carl Andre, Dan Flavin, Robert Morris en Sol LeWitt.