Angelica Kauffmann (1741-1807)

Van onze redactie
  
De Zwitserse kunstenares Angelica Kauffmann was als kind al bekend met de kunstwereld. Haar vader Joseph Johann Kauffmann maakte wandschilderingen in kerken en portretten. Als vijftienjarig meisje maakte Kauffmann al indruk met haar pastelportretten in Milaan.

Angelica Kauffmann, Portret van een vrouw, 1780-1785, olieverf op doek, Hermitage Museum, Sint Petersburg, Rusland
Angelica Kauffmann, Portret van een vrouw, 1780-1785, olieverf op doek, Hermitage Museum, Sint Petersburg, Rusland

Haar jeugd bracht ze veelal reizend door, omdat haar vader altijd op zoek was naar nieuwe opdrachten. Samen met haar vader werkte ze aan de beschilderingen van de parochiekerk van Schwarzenberg, waar ze na het overlijden van haar moeder vanaf 1758 woonden. Met haar vader reisde ze vanaf 1762 ook door Italië. Daar bestudeerde ze de oude meesters en de klassieke oudheid. Van de schilderijen van de oude meesters leerde ze hoe ze een stuk met meerdere figuren kon opzetten. Ze specialiseerde zich in pastel, een soort krijt met zachte kleuren, iets wat veel kunstenaressen gebruikten in die tijd. In Rome raakte ze bevriend met de archeoloog en kunsttheoreticus Johann Joachim Winckelmann, die belangrijk was voor de visie achter het neoclassicisme. Vanwege haar onderwerpkeuze wordt Kauffmann ook tot deze stroming gerekend, hoewel ze met haar stijl ook dicht bij het rococo bleef. Duidelijk in neoclassicistische stijl geschilderd is haar Cornelia, Mother of the Gracchi, Pointing to her Children as her Treasures.
Ze schilderde in 1764 een portret van Winckelmann in opdracht van de kunstenaar Johann Heinrich Füssli. Twee jaar later reisde ze naar Londen, waar ze vooral portretten maakte, geïnspireerd door de Engelse portretschilder Joshua Reynolds, met wie ze een vriendschappelijke band had. Vanaf dan begon ze succes te boeken en naam te vestigen binnen de kunstwereld. Na vijftien jaar in Londen werkzaam te zijn geweest, vestigde ze zich in Rome, waar ze het huis van de kunstenaar Anton Raphael Mengs overnam en vervolgens daar fungeerde als één van de spilfiguren van het sociale leven. Ze ontving gasten uit verschillende hoeken van de culturele wereld, zoals dichters, geleerden, vorsten en kunstenaars. Ze was bevriend met de Duitse filosoof Johann Gottfried Herder en ze gaf tekenlessen aan de beroemde dichter, filosoof Goethe, die haar op zijn beurt voorlas. Dat ze geliefd was onder de grote kunstenaars bleek wel uit de opkomst bij haar begrafenis in 1807, waarbij haar lijkkleed onder meer werd vastgehouden door de Italiaanse beeldhouwer Antonio Canova. Ook onder moderne kunstenaars bevinden zich bewonderaars van de kunstenares. In 1976 schilderde de Italiaanse kunstenaar Carlo Maria Mariani een imaginair zelfportret van Kauffmann, dat zich thans in het Groninger Museum bevindt.